The clinic of foot mycoses
T.V. Sokolova, K.V. Montes Rоsel, A.P. Malyarchuk
Institute of Medical and Social Technologies of Moscow State University of Food Production, Moscow
Foot mycoses is an important cross-disciplinary problem. It amounts to 22% of all the reasons of visiting a dermatologist. Its share is about 82% in the structure of dermatophytosis. The risk of foot mycoses significantly increases in patients with concomitant diseases, and it doubles every 10 years of life. This article provides an overview of the literature on the clinical problem of foot mycoses, based on the analysis of 56 references, 58,9% of which were published in the last 10 years (2007–2016). Features of the course of foot dermatophytosis in the Russian Federation are considered according to a multicenter study conducted in 50 Russian cities. In most cases the diagnosis of foot mycosis is based on clinical data and bacterioscopic method of diagnosis.
Detection of septate mycelium indicates the presence of dermatophytosis, while pseudomycelia indicates the yeast infections. Therefore, in the first case the diagnosis of «Dermatophytosis of feet» is justified. The article highlights the features of the clinical manifestations of foot mycoses, allowing the doctor already at the first visit with a high degree of probability to make an assumption about the variant of foot mycosis, to outline the plan of examination and to choose rational treatment tactics.
For citation: Sokolova T.V., Montes Rоsel K.V., Malyarchuk A.P. The clinic of foot mycoses // RMJ. Medical Review. 2018. № 5. P. 66–72.
References
1. Сергеев А.Ю., Сергеев В.Ю. Грибковые инфекции. Руководство для врачей. Москва: Бином, 2008. 450 с. [Sergeev A.Yu., Sergeev V.Yu. Gribkovye infekcii. Rukovodstvo dlya vrachej. Moskva: Binom, 2008. 450 s. (in Russian)].
2. Иванова М.А., Огрызко Е.В., Бендриковская А.И. Динамика заболеваемости дерматомикозами в РФ в 2003–2007 гг. // Клиническая дерматология и венерология. 2009. №2. С.26-31.[Ivanova M.A., Ogryzko E.V., Bendrikovskaya A.I. Dinamika zabolevaemosti dermatomikozami v RF v 2003–2007 gg. // Klinicheskaya dermatologiya i venerologiya. 2009. №2. S.26–31 (in Russian)].
3. Соколова Т.В., Малярчук А.П. Клинико-эпидемиологический мониторинг поверхностных микозов в России и совершенствование терапии // Русский медицинский журнал. 2011. Т. 19. № 21. С.1327–1332 [Sokolova T.V., Malyarchuk A.P. Kliniko-ehpidemiologicheskij monitoring poverhnostnyh mikozov v Rossii i sovershenstvovanie terapii // Russkij medicinskij zhurnal. 2011. T.19. № 21. S.1327–1332 (in Russian)].
4. Усубалиев М.Б., Касымов О.Т., Балтабаев М.К. Динамика заболеваемости дерматомикозов в Кыргызской Республике в 2000–2010 гг. // Медицина Кыргызстана. 2011. №7. С.43–45 [Usubaliev M.B., Kasymov O.T., Baltabaev M.K. Dinamika zabolevaemosti dermatomikozov v Kyrgyzskoj Respublike v 2000–2010 gg. // Medicina Kyrgyzstana. 2011. №7. S.43–45 (in Russian)].
5. Vena G.A., Chieco P., Posa R. et al. Epidemiology of dermatophytoses: retrospective analysis from 2005 to 2010 and comparison with previous data from 1975 // New Microbiol. 2012. Vol. 35. №2. P.207–213.
6. Budak A., Bogusz В., Тokarczyk М. et al. Dermatophytes isolated from superficial fungal infections in Krakow, Poland, between 1995 and 2010 // Mycoses. 2013. Vol. 56. №4. P.422–428.
7. Сергеев Ю.В., Бунин В.М., Сергеев А.Ю. Поликлинические микозы // Кремлевская медицина. 2010. №5. С.24–29 [Sergeev Yu.V., Bunin V.M., Sergeev A.Yu. Poliklinicheskie mikozy // Kremlevskaya medicina. 2010. №5. S.24–29].
8. Кутасевич Я.Ф., Маштакова И.А., Безрученко И.А. Перспективы применения новых азолов при лечении микозов // Український журнал дерматології, венерології, косметології. 2009. Т.4. №35. С.65–68 [Kutasevich Ya.F., Mashtakova I.A., Bezruchenko I.A. Perspektivy primeneniya novyh azolov pri lechenii mikozov // Ukraїns’kij zhurnal dermatologії, venerologії, kosmetologії. 2009. T.4. №35. S.65–68 (in Russian)].
9. Скрипкин Ю.К., ред. Руководство «Кожные и венерические болезни. Москва: Медицина. 1995. Т.1. 886 с. [Skripkin Yu.K., red. Rukovodstvo «Kozhnye i venericheskie bolezni. Moskva: Medicina. 1995. T.1. 886 s. (in Russian)].
10. Скрипкин Ю.К., ред. Дерматовенерология. Национальное руководство. Краткое издание. М.: ГЭОТАР-Медиа. 2013. 896 c. [Skripkin Yu.K., red. Dermatovenerologiya. Nacional’noe rukovodstvo. Kratkoe izdanie. M.: GEOTAR-Media. 2013. 896 s. (in Russian)].
11. Рубинс А. Дерматовенерология. Москва: Панфилов, 2011. 347 c. [Rubins A. Dermatovenerologiya. Moskva: Panfilov, 2011. 347 s. (in Russian)].
12. Степаненко В.И., ред. Дерматология и венерология. Киев: КИМ, 2012. 848 c. [Stepanenko V.I., red. Dermatologiya i venerologiya. Kiev: KIM, 2012. 848 s. (in Russian)].
13. Мурзина Э.А. Микозы стоп: Диагностика и лечение // Лики Украины. 2012. Т.1–2. №9–10. С.16–19 [Murzina E.A. Mikozy stop: Diagnostika i lechenie // Liki Ukrainy. 2012. T.1–2, №9–10. S.16–19 (in Russian)].
14. Иванов О.Л., ред. Кожные и венерические болезни: учебник. Москва: Шико, 2002. 77 c. [Ivanov O.L., red. Kozhnye i venericheskie bolezni: uchebnik. Moskva: Shiko,2002. 77 s. (in Russian)].
15. Соколовский Е.В., Аравийская Е.А., Монахов К.Н. Дерматовенерология. Учебник для студентов вузов. М.: Академия, 2005. 896 c. [Sokolovskij E.V., Aravijskaya E.A., Monahov K.N. Dermatovenerologiya. Uchebnik dlya studentov vuzov. M.: Akademiya, 2005. 896 s. (in Russian)].
16. Адаскевич В.П., Козин В.М. Кожные и венерические болезни. 2-е издание. М.: Медицинская литература, 2009. 672 c. [Adaskevich V.P., Kozin V.M. Kozhnye i venericheskie bolezni. 2-e izdanie. M.: Medicinskaya literatura, 2009. 672 s. (in Russian)].
17. Фитцпатрик Т., Джонсон Д., Вульф К.М. Дерматология. Атлас-справочник. Пер. с англ. М.: Практика,1998. 946 c. [Fitcpatrik T., Dzhonson D., Vul’f K.M. Dermatologiya. Atlas-spravochnik. Per. s angl. M.: Praktika,1998. 946 s. (in Russian)].
18. Вольф К., Голдсмит Л.А., Кац С.И., Джилкрест Б.А. Дерматология Фитцпатрика в клинической практике. Пер. с англ. М.: Бином. 2012. Т.3. 1168 c. [Vol’f K., Goldsmit L.A., Kac S.I., Dzhilkrest B.A. Dermatologiya Fitcpatrika v klinicheskoj praktike. Per. s angl. M.: Binom. 2012. T.3. 1168 s. (in Russian)].
19. Хэбиф Т. Кожные болезни: диагностика и лечение. Пер. с англ. М.: Медпресс-информ, 2006. 700 c. [Hehbif T. Kozhnye bolezni: diagnostika i lechenie. Per. s angl. Moskva: Medpress-inform, 2006. 700 s. (in Russian)].
20. Уилкинсон Д., Шоу С., Ортон Д. Дерматология. Атлас-справочник. Пер. с англ. Москва: Медицинская литература, 2007. 208 c. [Uilkinson D., Shou S., Orton D. Dermatologiya. Atlas-spravochnik. Per. s angl. M.: Medicinskaya literatura, 2007. 208 s. (in Russian)].
21. Кацамбас А.Д., ред. Европейское руководство по лечению дерматологических болезней. Пер. с англ. М.: МЕДпресс-информ, 2008. 723 c. [Kacambas A.D., red. Evropejskoe rukovodstvo po lecheniyu dermatologicheskih boleznej. Per. s angl. M.: MED press-inform, 2008. 723 s. (in Russian)].
22. Бакстон П.К. Дерматология. Пер. с англ. М.: Бином, 2005. 173 c. [Bakston P.K. Dermatologiya. Per. s angl. M.: Binom, 2005. 173 s. (in Russian)].
23. Перламутров Ю.Н., Ольховская К.Б. Оптимизация терапии микозов стоп у женщин с применением 1% крема Ламизил // Клиническая дерматология и венерология. 2006. №2. С.13–14 [Perlamutrov Yu.N., Ol’hovskaya K.B. Optimizaciya terapii mikozov stop u zhenshchin s primeneniem 1% krema Lamizil // Klinicheskaya dermatologiya i venerologiya. 2006. №2. S.13–14 (in Russian)].
24. Соколова Т.В., Малярчук Т.А. Объективизация подхода к оценке эффективности лечения микозов стоп // РМЖ. Дерматология и венерология. 2014. №8. С.578–585 [Sokolova T.V., Malyarchuk T.A. Ob’ektivizaciya podhoda k ocenke ehffektivnosti lecheniya mikozov stop // RMZh. Dermatologiya i venerologiya. 2014. №8. S.578–585 (in Russian)].
25. Родионов А.Н. Грибковые заболевания кожи. Руководство для врачей. 2-е издание. СПб.: Питер, 2000. 288 c. [Rodionov A.N. Gribkovye zabolevaniya kozhi. Rukovodstvo dlya vrachej. 2-e izdanie. SPb.: Piter, 2000. 288 s. (in Russian)].
26. Разнатовский К.И., Родионов А.Н., Котрехова Л.П. Дерматомикозы: руководство. С-Пб.: СПбМАПО, 2003. 159 c. [Raznatovskij K.I., Rodionov A.N., Kotrekhova L.P. Dermatomikozy: rukovodstvo. S-Pb.: SPbMAPO,2003. 159 s. (in Russian)].
27. Акышбаева К.С., Рамазанова Б.А. Клинико-лабораторная характеристика микозов стоп в Казахстане // Успехи медицинской микологии. 2015. №14. С.8–10. [Akyshbaeva K.S., Ramazanova B.A. Kliniko-laboratornaya harakteristika mikozov stop v Kazahstane // Uspekhi medicinskoj mikologii. 2015. №14. S.8–10 (in Russian)].
28. Скрипкин Ю.К., ред. Клиническая дерматовенерология. Руководство для врачей. М.: ГЭОТАР-Медиа, 2009. Т.1. 928 c. [Skripkin Yu.K., red. Klinicheskaya dermatovenerologiya. Rukovodstvo dlya vrachej. M.: GEHOTAR-Media, 2009. T.1. 928 s. (in Russian)].
29. Фейер Э., Олах Д., Сатмари Ш. и др. Медицинская микология и грибковые заболевания. Пер. с венг. Будапешт: Академии наук Венгрии,1966. 982 с. [Fejer E., Olah D., Satmari Sh. i dr. Medicinskaya mikologiya i gribkovye zabolevaniya. Per. s veng. Budapesht: Akademii nauk Vengrii,1966. 982 s. (in Russian)].
30. Сергеев Ю.В. Будни дерматолога. Атлас и текст. М.: Студия МДВ, 2012. 664 c. [Sergeev Yu.V. Budni dermatologa. Atlas i tekst. M.: Studiya MDV, 2012. 664 s. (in Russian)].
31. Нобл У.К. Микробиология кожи человека. М.: Медицина,1986. 496 c. [Nobl U.K. Mikrobiologiya kozhi cheloveka. M.: Medicina,1986. 496 s. (in Russian)].
32. Тарасенко Г.Н., Тарасенко Ю.Г. Основы практической микологии. М.: ОАЗИС-Дизайн, 2008. 120 c. [Tarasenko G.N., Tarasenko Yu.G. Osnovy prakticheskoj mikologii. M.: OAZIS-Dizajn, 2008. 120 s. (in Russian)].
33. Котрехова Л.П. Диагностика и рациональная терапия дерматозов сочетанной этиологии // Consilium medicum. Дерматология. 2010. №4. С.6–11 [Kotrekhova L.P. Diagnostika i racional’naya terapiya dermatozov sochetannoj ehtiologii // Consilium medicum. Dermatologiya. 2010. №4. S.6–11 (in Russian)].
34. Романенко И.М., Кулага В.В., Афонин C.Л. Лечение кожных и венерических болезней. Руководство для врачей в 2 томах. М. Медицинское информационное агентство, 2006. Т.1. 903 c. [Romanenko I.M., Kulaga V.V., Afonin C.L. Lechenie kozhnyh i venericheskih boleznej. Rukovodstvo dlya vrachej v 2 tomah. M.: Medicinskoe informacionnoe agentstvo, 2006. T.1. 903 s. (in Russian)].
35. Соколова Т.В., Малярчук А.П., Малярчук Т.А. Результаты многоцентрового исследования по изучению поверхностных микозов кожи в регионах РФ и оценке эффективности их лечения сертаконазолом // Клиническая дерматология и венерология. 2013. №5. С.24–34 [Sokolova T.V., Malyarchuk A.P., Malyarchuk T.A. Rezul’taty mnogocentrovogo issledovaniya po izucheniyu poverhnostnyh mikozov kozhi v regionah RF i ocenke ehffektivnosti ih lecheniya sertakonazolom // Klinicheskaya dermatologiya i venerologiya. 2013. №5. S.24–34 (in Russian)].
36. Скрипкин Ю.К., ред. Дерматовенерология. Национальное руководство. М.: ГЭОТАР-Медиа, 2011. 1024 c. [Skripkin Yu.K., red. Dermatovenerologiya. Nacional’noe rukovodstvo. M.: GEOTAR-Media, 2011. 1024 s. (in Russian)].
37. Спиридонов В.Е., Саларев В.В. Организация работы кабинета «эстетической стопы» в микологическом отделении облкожвендиспансера // Успехи медицинской микологии. 2015. Т. 14. С.57–59 [Spiridonov V.E, Salarev V.V. Organizaciya raboty kabineta «ehsteticheskoj stopy» v mikologicheskom otdelenii oblkozhvendispansera // Uspekhi medicinskoj mikologii. 2015. T.14. S.57–59 (in Russian)].
38. Кутасевич Я.Ф., Олейник И.А., Белозоров А.П. и др. К вопросу об атипичных формах микозов гладкой кожи // Дерматологія та венерологія. 2015. Т.70, №4. С.96–101 [Kutasevich Ya.F., Olejnik I.A., Belozorov A.P. i dr. K voprosu ob atipichnyh formah mikozov gladkoj kozhi // Dermatologіya ta venerologіya. 2015. T.70, №4. S.96–101 (in Russian)].
39. Гольцов С.С. Дерматовенерология. Наблюдения в фотографиях. Екатеринбург: Уральский рабочий, 2013. 361 c. [Gol’cov S.S. Dermatovenerologiya. Nablyudeniya v fotografiyah. Ekaterinburg: Ural’skij rabochij, 2013. 361 s. (in Russian)].
40. Тарасенко Г.Н. Современные аспекты практической микологии // Российский журнал кожных и венерических болезней. 2006. №6. С.49–61 [Tarasenko G.N. Sovremennye aspekty prakticheskoj mikologii // Rossijskij zhurnal kozhnyh i venericheskih boleznej. 2006. №6. S.49–61 (in Russian)].
41. Пашинян А.Г. Терапия микозов // Клиническая дерматология и венерология. 2009. №3. С.63–66 [Pashinyan A.G. Terapiya mikozov // Klinicheskaya dermatologiya i venerologiya. 2009. №3. S.63–66 (in Russian)].
42. Гладько В.В., Соколова Т.В., Тарасенко Г.Н. Как с минимальными затратами организовать лечение и профилактику микозов стоп // Лечащий врач. 2006. №5. С.86–87 [Glad’ko V.V., Sokolova T.V., Tarasenko G.N. Kak s minimal’nymi zatratami organizovat’ lechenie i profilaktiku mikozov stop // Lechashchij vrach. 2006. №5. S.86–87 (in Russian)].
43. Белоусова Т.А., Горячкина М.В., Грязева Т.М. Принципы наружной терапии дерматозов сочетанной этиологии // Consilium medicum. Дерматология. 2011. №2. С.16–20 [Belousova T.A., Goryachkina M.V., Gryazeva T.M. Principy naruzhnoj terapii dermatozov sochetannoj ehtiologii //Consilium medicum. Dermatologiya. 2011. №2. S.16–20 (in Russian)].
44. Havlickova B., Czaika V.A. Friedrich M. Epidemiological trends in skin mycoses worldwide // Mycosis. 2008. Vol. 51 (Suppl. 4). P.2–15.
45. Aбдрахманов Р.М., Хисматулина И.М., Никитина Л.Е. Микозы стоп в Республике Татарстан. Казань, 2008. 123 с. [Abdrahmanov R.M., Hismatulina I.M., Nikitina L.E. Mikozy stop v Respublike Tatarstan. Kazan’, 2008. 123 s. (in Russian)].
46. Roujeau J.C. Risk factors for erysipelas of the leg (cellulitis): case-control study // Br. Med. J. 1999. Vol. 318. P.1591–1594.
47. Boonchai W. Clinical Characteristics and mycology of onychomycosis in autoimmune patien // J. Med. Assoc. 2003.Vol. 86. №11. P.995–1000.
48. Салимова Р.Г., Мурзабаева Р.Т., Егоров В.Б., Хунафина Х.Б. Клинико-иммунологические особенности рожи в г. Уфе // Здравоохранение Башкортостана. 1996. №6. С.39–43 [Salimova R.G., Murzabaeva R.T., Egorov V.B., Hunafina H.B. Kliniko-immunologicheskie osobennosti rozhi v g. Ufe // Zdravoohranenie Bashkortostana. 1996. №6. S.39–43 (in Russian)].
49. Gupta A.K., Konnikov N., MacDonald P. Prevalence and epidemiology of toenail onychomycosis in diabetic subject: a multicentre survey // Br. J. Dermatol. 1998. Vol. 139. №4. P.665–671.
50. Корнишева В.Г., Пак E.Ю. Гипоцинкемия у больных микозом стоп и рецидивирующим рожистым воспалением нижних конечностей // Проблемы медицинской микологии. 2011. T.13. №4. С.22–25 [Kornisheva V.G., Pak E.Yu. Gipocinkemiya u bol’nyh mikozom stop i recidiviruyushchim rozhistym vospaleniem nizhnih konechnostej // Problemy medicinskoj mikologii. 2011. T.13. №4. S.22–25 (in Russian)].
51. Haneke E. The scope of onychomycosis: epidemiology and clinical features // Int. J Dermatol. 1999. Vol. 38. №l–2. P.7–12.
52. Касихина Е.И. Поверхностные микозы у детей: учеб. пособие для врачей. Москва: Видар-М, 2014. 168 c. [Kasihina E.I. Poverhnostnye mikozy u detej. Uchebnoe posobie dlya vrachej. M.: Vidar-M. 2014. 168 s. (in Russian)].
53. Elewski B.E., Charif M.A. Prevalence of onychomycosis: highlights of third annual international summit on cutaneous antifungal therapy // Clin. Infect. Dis. 1997. Vol. 23. P.305–313.
54. Cohen В.A. Pediatric Dermatology. 3rd Edition. «Elsevier Science», 2005. 288 p.
55. Малярчук Т.А., Соколова Т.В. Осложненный микоз стоп: тактика его лечения сертаконазолом // Дерматовенерология и эстетическая медицина. 2014. Т.21. №1. С.187–188 [Malyarchuk T.A., Sokolova T.V. Oslozhnennyj mikoz stop: taktika ego lecheniya sertakonazolom // Dermatovenerologiya i ehsteticheskaya medicina. 2014. T.21. №1. S.187–188 (in Russian)].

This work is licensed under a Creative Commons «Attribution» 4.0 License.
Previous article
Next article
















